Augustus op de bouwplaats: weet je wie er echt staat?

Het is half augustus, even over achten, en de bouwplaats is te stil. Waar normaal acht man rondloopt, staan er nu drie. De rest is met vakantie, de uitvoerder wisselt om de week, en de twee die er wel zijn, ken je pas sinds maandag. Een van hen is een invaller die is ingesprongen omdat er anders niemand was. Prima vakman, maar hij heeft de plattegrond nog nooit gezien en zou je niet kunnen vertellen waar de tweede nooduitgang zit.

Zolang alles goed gaat, valt dat niet op. De klus loopt, de betonwagen komt, iedereen doet zijn ding. Het valt pas op op het moment dat je het je niet kunt permitteren dat het opvalt: een collega die onwel wordt in de hitte, een kortsluiting die begint te roken, en ineens moet er ontruimd worden. Dan telt maar een ding, en dat is of je precies weet wie er binnen is en wie niet.

En daar wringt het in augustus. Want als je die ochtend uit je hoofd de koppen moet tellen, met een halve ploeg die je amper kent en een paar zzp’ers die net binnen kwamen, dan tel je nooit met zekerheid. Je gokt. En bij een ontruiming is gokken precies wat je niet wilt doen.

Halve ploeg, meer invallers, meer onbekenden

De zomer draait de risico’s om, niet omdat het werk zwaarder wordt, maar omdat de mensen wisselen. De vaste ploeg die elkaars gewoontes kent, die weet wie waar staat en die blind de weg naar buiten vindt, is er in augustus voor de helft niet. Wat overblijft is een mix van vakantieroosters en invallers, en die invaller kent het terrein niet. Hij weet niet waar de verzamelplaats is, hij weet niet dat de achteruitgang klemt, hij weet niet dat er in die ene container gasflessen staan. Niks van dat alles zit nog in zijn hoofd, en dat is geen verwijt, het is gewoon zo als je ergens net bent.

Daar komt de warmte bovenop, want die stopt niet in augustus, die houdt aan. Het Arboportaal is er duidelijk over: boven de dertig graden moet je als werkgever maatregelen nemen, en ook daaronder al zodra de situatie een risico vormt, met extra pauzes, aangepaste werktijden en aandacht in je RI&E. Een onwel geworden collega door hittestress is precies zo’n moment waarop je snel moet weten wie er nog buiten aan het werk is en wie al binnen zit uit te rusten. Met een ploeg die je kent doe je dat op de automatische piloot. Met een halve bezetting van wisselende gezichten niet.

“Wie staat er op de bouwplaats?” is een veiligheidsvraag

We zijn gewend om die vraag als administratie te zien. Wie was er, hoeveel uur, op welke klus. Handig voor de urenstaat, maar het voelt als papierwerk. In augustus verandert dat karakter. Wie er op de bouwplaats staat, en wie niet, is de eerste vraag die je stelt op het moment dat er echt iets misgaat.

De Arbowet legt dat impliciet op je bord. Iedere werkgever is verplicht bedrijfshulpverlening te organiseren en een of meer BHV’ers aan te wijzen, en tot hun taken hoort volgens het Arboportaal het alarmeren en evacueren van alle werknemers en andere personen in het bedrijf. Alle personen. Dus ook die invaller van maandag, ook de zzp’er die er een dag komt bijspringen, ook de leverancier die net zijn spullen aan het lossen is. Bij een ontruiming moet je iedereen buiten hebben en dat weten. En de eindverantwoordelijkheid ligt bij jou, daar kun je niet omheen.

Er zit nog een tweede kant aan. Bij een controle, of na een incident, moet je kunnen laten zien dat er op je bouwplaats alleen bevoegde en geinstrueerde mensen stonden, en niet zomaar iedereen die het hek door liep. Een appel op basis van geheugen levert dat bewijs niet. Een lijstje dat achteraf op de bouwkeet is bijgewerkt evenmin. Wat je nodig hebt is aanwezigheid die vaststaat op het moment zelf.

Wat zekere aanwezigheid wel doet, en wat niet

Nu even eerlijk zijn, want anders verkoop je lucht. Een aanwezigheidssysteem is geen veiligheidssysteem. Het is geen mankdown-alarm, het slaat geen alarm als iemand valt, en het vervangt je RI&E, je instructie of je toezicht op de bouwplaats niet. Dat blijft mensenwerk en dat blijft jouw verantwoordelijkheid. Wie iets anders belooft, verkoopt je een sprookje.

Wat zekere aanwezigheid wel is, is de vloer waar de rest op rust. Het weet wie heeft ingeklokt, waar, en wanneer. Meer niet, en juist dat is de basis. Als er ontruimd moet worden, tel je niet uit je hoofd maar lees je af wie er is aangemeld en dus binnen zou moeten zijn. Bij een controle laat je zien dat het de mensen waren die er hoorden te staan. Je BHV, je ontruimingsplan en je toezicht doen het werk, maar ze staan of vallen met het antwoord op die ene vraag: wie is er nu. Zonder dat antwoord doet de rest het half.

Een tap bij binnenkomst, en je weet het

De oplossing hoeft niet ingewikkeld te zijn, en dat is maar goed ook, want een invaller op zijn eerste dag ga je geen handleiding van tien pagina’s meegeven. Wat je wilt is dat iedereen bij binnenkomst inklokt met een tap, dat je op elk moment op je telefoon ziet wie er staat, en dat die aanwezigheid vaststaat zonder dat er iemand handmatig een lijst bijhoudt. Ondertussen respecteer je de privacy van je mensen, want de AVG staat niet toe dat je ze de hele dag volgt, en dat hoeft ook niet.

Daar is GeoTapp voor ontwikkeld. Een tap om te beginnen, een tap om te stoppen, met de locatie alleen op dat moment van in- en uitklokken en niet daartussenin. Geen surveillance, geen gevolg, gewoon een zekere aanwezigheidslaag: wie heeft ingeklokt, waar en wanneer. Precies het antwoord dat je in augustus nodig hebt op het moment dat de halve ploeg uit onbekende gezichten bestaat en je zeker moet weten wie er staat.

Dus voordat de volgende hittegolf komt en je ploeg voor de helft op vakantie is, stel jezelf die ene vraag: als er nu ontruimd moet worden, tel ik dan uit mijn hoofd, of weet ik het zeker? Als het antwoord het eerste is, is dit het moment om het tweede te regelen. Je kunt het vandaag nog gratis uitproberen en zelf zien of het bij je bouwplaats past.