Monitoring van werknemers: in december 2026 verandert de wet

December lijkt ver weg tot je merkt dat het zes maanden zijn, en zes maanden in een bedrijf gaan voorbij in de tijd die nodig is om twee aanbestedingen rond te krijgen en een ploeg om te gooien. De 2e december 2026 is de datum waarop elk land van de Unie de nieuwe regels over platformwerk in de eigen wetten moet hebben geschreven, en in die regels zit een hoofdstuk dat veel meer bedrijven raakt dan ze beseffen: de geautomatiseerde monitoring van de mensen die voor je werken. Het gaat niet alleen over bezorgers en de grote digitale platforms. Het gaat over iedereen die een systeem gebruikt dat gegevens over de eigen werknemers verzamelt en daar beslissingen op baseert.

De richtlijn is van kracht sinds eind 2024, maar tot nu toe bleef het iets voor specialisten, een Europese tekst die de bus voor de bouwplaats schijnbaar niet raakte. Nu gaat ze de fase in die telt, die waarin elke staat haar in nationale wet vertaalt en iemand haar moet handhaven. En hier komt de echte ommekeer, die in de controles van 2026 al voelbaar is: de toezichthouders vragen niet meer alleen of je een rechtsgrond hebt om die gegevens te verzamelen. Ze vragen hoe indringend het middel is dat je gebruikt. Een wettelijke reden hebben volstaat niet meer, als het systeem dat je hebt opgezet de mensen veel nauwer bekijkt dan nodig is.

Het is een subtiele omkering, maar een zware. Jarenlang luidde de vraag “mag ik dit?”. Nu wordt het “heb ik dit allemaal echt nodig?”. België, Spanje, Portugal en Nederland hebben de lat bij de handhaving al hoger gelegd, en de richting is overal dezelfde: beloond wordt wie weinig verzamelt, geaggregeerd, neutraal tegenover het gedrag van de afzonderlijke persoon, en bestraft wordt wie de handeling minuut na minuut bewaakt. Vertaald voor wie ploegen in het veld heeft, betekent dat dat de oude gewoonte van “we leggen alles vast, je weet maar nooit” precies datgene wordt wat je niet moet doen.

Werk je over de grens, dan verschuift de regel bij elke lijn op de kaart

Het vervelende is dat er niet een regel bestaat. De richtlijn legt het beginsel vast, daarna giet elke staat het in het eigen kader, en dat kader verandert flink zodra je een grens oversteekt. In Nederland staat de AVG voorop en kijkt de Autoriteit Persoonsgegevens streng mee: locatie volgen mag alleen als het doel het echt nodig maakt, het moet proportioneel zijn, en de ondernemingsraad heeft instemmingsrecht bij een regeling voor controle van werknemers, dus daar kom je niet onderuit voor je iets aanzet. In Duitsland ga je voor je een locatiesysteem inschakelt langs de Betriebsrat, de ondernemingsraad, die een echte stem heeft over controle op afstand. In Frankrijk moeten bepaalde verwerkingen passen binnen het kader dat de CNIL uitzet. In Italië is er artikel 4 van het Werknemersstatuut en de Garante, die over bedrijfs-GPS al heel duidelijke dingen heeft gezegd. Dezelfde grondgedachte, vier verschillende routes, en wee degene die ze door elkaar haalt.

Voor een bedrijf dat op twee of drie markten opereert, wordt dit een klein doolhof. Je moet uiteindelijk per land weten welke rechtsgrond aanvaard is, wat je moet melden voor je begint, welke informatie je de werknemer verschuldigd bent en hoe lang je de gegevens mag bewaren. Een van die stappen misslaan is geen formaliteit meer: met de nieuwe regels en scherper wordende controles is het precies het soort slordigheid dat in een boete eindigt. Om je weg te vinden zonder gek te worden, hebben we een kaart land voor land van GPS-monitoring van werknemers in de EU samengesteld, met de toepasselijke wet, de bevoegde autoriteit en wat je de werknemer moet vertellen, in eenvoudige woorden.

Naleving koop je niet in december, die bouw je vooraf

Voor een deadline is er de verleiding om tot het laatste moment te wachten en dan te rennen. Met dit verhaal werkt dat niet, om een praktische reden: verzamelt het systeem dat je vandaag gebruikt te veel, dan zet in december geen memo het recht. Of het middel is gebouwd om het strikt noodzakelijke te verzamelen, of je vervangt het. En het in haast vervangen, terwijl de inspecteur aanklopt, is de slechtste plek waarin je jezelf kunt brengen.

De slimme manier om voorbereid aan te komen, is de volgorde van de dingen om te draaien. Begin niet bij “hoeveel mag ik vastleggen”, begin bij “wat is het minimum dat ik nodig heb om het werk te sturen en het zo nodig te bewijzen”. Voor wie mensen het veld in stuurt, is dat minimum verrassend klein: waar de dienst begon, waar die werd afgesloten, op welk uur, en een bewijs van het bezoek wanneer het werk aangetoond moet worden. Al de rest, de locatie die de hele dag continu wordt genomen, het schaduwen in de lunchpauze, is niet alleen nutteloos, het is juist het soort verzameling waar de nieuwe regels scheef naar kijken.

---

Weinig verzamelen, en het kunnen bewijzen

Op dat idee is GeoTapp gebouwd. De locatie wordt alleen genomen wanneer je het begin en het einde van de dienst inklokt, er is geen continue tracking, en eenmaal afgesloten blijft de sessie zoals ze is. Dat betekent dat je het minimum verzamelt dat je echt nodig hebt en tegelijk een stevig bewijs in handen hebt als een klant het werk betwist of een controle om verantwoording vraagt. Naleving wordt, in plaats van een last die je in december achternaloopt, de manier waarop het middel vanaf de eerste tik is gemaakt. Daarbovenop attesteert het toestel zichzelf via Play Integrity en App Attest, en de foto kan alleen uit de live camera komen, zodat wat blijft weinig is, maar betrouwbaar.

Het punt is uiteindelijk dat de nieuwe regels niet vragen om af te zien van weten wat je ploeg doet. Ze vragen om te stoppen met weten wat je niet nodig hebt. Het is een onderscheid dat beloont wie al netjes werkte en in verlegenheid brengt wie uit gewoonte alles oppotte. Aan welke kant wil jij staan, op 2 december?